Recenzja gry "El Grande"

Były takie czasy w średniowiecznej Hiszpanii, gdy o wszystkim w kraju decydowali możni Grandowie. Ci potężni magnaci mieli na swych usługach wielu drobniejszych szlachciców, zwanych caballeros. Wpływy Grandów w kraju były tak znaczne, że liczyć się z nimi musiał nawet sam król. Jedynym faktycznym zagrożeniem dla potęgi Granda był jedynie inny Grand – rywalizacja między nimi o władzę była więc nieustanna.

Na takim założeniu opiera się fabuła gry El Grande, wydanej przez Hans im Glueck - gracze przyjmują rolę Grandów i starają się zdobyć jak największe wpływy i potęgę w Hiszpanii. Kraj podzielony jest na kilka historycznych prowincji, takich jak Kastylia, Grenada czy kraj Basków, stanowiących rodzime regiony poszczególnych Grandów. Do prowincji przybywają też caballeros, oddający się na służbę Granda – im więcej szlachty prowincjonalnej uda się pozyskać Grandowi, tym większe będą jego wpływy w regionie. Jednakże bardzo istotną rolę spełnia w grze również król. Podróżuje on po Hiszpanii, przenosząc się z jednej prowincji do drugiej, wzmacniając poprzez swoją obecność pozycję lokalnego magnata, chroniąc ją przed wrogimi intrygami i wpływami, ale też nadając szlachectwo nowym caballeros w prowincjach ościennych. Od sprytu Granda zaś zależy, gdzie za jego podszeptem skieruje się władca…

Gra w swej podstawowej wersji jest niezwykle prosta. Jej założeń i mechaniki można nauczyć dowolnej osoby dosłownie w 5 minut. Gracz ma do dyspozycji talię kart siły, pełniących dwojaką rolę – ustalających kolejność wykonywania działań przez poszczególnych Grandów oraz liczbę caballeros przybywających na jego dwór. Po ustaleniu inicjatywy graczy, dokonują oni wyboru jednej z kart akcji, które pozwalają im na przeprowadzenie specjalnej akcji, opisanej na karcie, oraz na wysłanie własnych caballeros z dworu do wybranych prowincji, umacniając tym samym własne wpływy. Im więcej prowincji znajduje się pod wpływem oddziaływania Granda, tym więcej zyskuje on punktów zwycięstwa. Specjalne akcje są odzwierciedleniem dworskich intryg, jakie były udziałem Grandów i szlachty. W ich wyniku można było szybko zdobyć silną pozycję w regionach czy usunąć popleczników innego Granda. W tej uproszczonej wersji rozgrywka może toczyć się bardzo szybko i bez problemu mogą w niej uczestniczyć osoby, które dopiero co poznały zasady gry. Jest to dosyć przydatna cecha, gdy chcemy zagrać w coś rozrywkowego szybko i bez większych komplikacji.

Podstawowe zasady gry są jednak zdecydowanie niewystarczające dla bardziej wymagających osób. Szczęśliwie mnogość dodatków do gry, wydanych się w jednym pudełku razem z wersją podstawową, pozwala na znaczne zwiększenie możliwości działania graczy.

Pierwszy dodatek, nazwany Król i Intryga, posiada zmodyfikowany zestaw kart siły. Ich znaczna ilość daje dużo więcej możliwości w zakresie wykonywania akcji specjalnych (intryg). Co więcej, gracze przed rozpoczęciem gry sami ustalają skład swoich talii, przewidując, które będą dla nich najlepsze i przydatne w rozgrywce. Pozwala to na bardziej swobodne zaplanowanie taktyki gry oraz testowanie różnych układów kart.

W następnym dodatku – Wielki Inkwizytor i Kolonie – bardzo rozszerzona zostaje możliwość zdobywania punktów zwycięstwa z dodatkowych obszarów. Grandowie już nie tylko zdobywają znaczenie w samych prowincjach hiszpańskich, ale również rywalizują między sobą o wpływy zdobywając intratne stanowiska poza granicami państwa – jako ambasadorowie w sąsiedniej Francji, jako dowódcy Floty, a także będąc wicekrólami w koloniach amerykańskich. Dużo można zyskać również zajmując się handlem na Morzu Śródziemnym oraz sprowadzając złoto z Ameryki – zyskane w ten sposób bogactwo daje znaczną przewagę nad rywalami. Dodatkowo, Grand może też pozyskać dla własnej sprawy samego Wielkiego Inkwizytora. Gdy ten znajduje się pod kontrolą gracza, wpływy Kościoła katolickiego w Hiszpanii są oddane do jego dyspozycji, dzięki czemu łatwiej mu zdobywać dominującą pozycję w poszczególnych prowincjach.

Następny stopień zaawansowania powstaje z kombinacji tych dwóch dodatków. Opcja ta została nazwana jako Król i Kolonie – wykorzystuje się wybrane przez graczy karty siły z pierwszego dodatku oraz nowe możliwości zdobywania wpływów z dodatku drugiego. Jest to najszersza i najbardziej wymagająca wersja gry, dająca graczom najwięcej możliwości budowania własnej pozycji oraz zwalczania przeciwnika. Jest ona godna polecenia przede wszystkim tym graczom, którzy lubią główkować, a już na tyle dobrze poznali uproszczone wersje gry, iż mogą szybko przestawić się na bardziej zaawansowaną konfigurację.

Trzeci dodatek, zwany Grandissimo, pozwala graczom na samodzielny wybór opcji, o jakie zostanie wzbogacony podstawowy mechanizm gry. Do dyspozycji graczy oddane zostały między innymi statki, które pozwalają szybciej i efektywniej przenosić caballeros z prowincji do prowincji, czy więzienie, do którego można wtrącać swych przeciwników, obniżając pozycję innego Granda, istnieje również nowa sposobność pozyskania dodatkowych wpływów w Portugalii. Ponadto można gościć na swym magnackim dworze Królową, Błazna, czy też Wielkiego Inkwizytora, co pozwala wykorzystać ich specjalne umiejętności do pomieszania szyków przeciwnikom. Gracze swobodnie decydują, którą z tych opcji zastosować, a którą odrzucić, mogą także dowolnie wybierać te karty akcji z talii, które uznają za najciekawsze, a pozbyć się niechcianych.

El Grande jest grą nietuzinkową, sprawiającą dość sporo satysfakcji. Jest niewątpliwie grą przeznaczoną do rozrywki towarzyskiej - i im więcej osób bierze w niej udział, tym lepiej i dla graczy, jak i dla samej gry. Pomimo rozrywkowego charakteru oraz prostych zasad, których uczy się bardzo szybko, jest to jednak również gra wymagająca pewnego namysłu. Trzeba umieć przewidzieć, które prowincje są więcej warte, niż inne, czy starać się bardziej zajmować prowincje czy stanowiska dla siebie, czy też jednocześnie przeszkadzać gdzie i jak się da innym Grandom. Czy bardziej opłaca się wysyłać jak najwięcej swych caballeros do rodzimych prowincji, czy tez podejmować ryzykowne, acz zyskowne, wyprawy poza granice Hiszpanii. Niestety, pewnym mankamentem jest to, iż z czasem gracz coraz bardziej skupia się na mechanice gry i zdobywaniu kolejnych punktów, gdzieś po drodze gubiąc średniowieczną fabułę i zapominając o dworze, intrygach i ważnych postaciach ówczesnego świata.

Czas gry wynosi zazwyczaj od 1 do 3 godzin, w zależności od tego, które zasady przyjmą gracze. Bardzo dużą zaletą są dodatki, które pozwalają graczom dostosować poziom komplikacji gry do własnych wymagań – wersja podstawowa jest znakomita do rozgrywek szybkich i dla osób początkujących, kolejne zaś opcje gry podnoszą stopień trudności, ale i dostarczają więcej przyjemności. Wadą gry, choć jest osadzona na niezłym, fabularnym pomyśle, jest słabo zaznaczony klimat dworskich intryg i rywalizacji między szlacheckimi rodami. Ponadto, patrząc od strony technicznej, problemem dla niektórych osób może być to, iż na język polski przetłumaczone są jedynie podstawowe zasady gry, cała reszta, a więc przede wszystkim zasady opcjonalne, są w języku angielskim. Pewnym kłopotem może być też to, że gra – chociaż teoretycznie jest przeznaczona dla co najmniej 2 osób - daje jednak tym więcej przyjemności, im graczy jest więcej. To wszystko jest jednak do przezwyciężenia i ogólnie rzecz biorąc gra jest godna polecenia, dając gwarancję dobrej zabawy.

Ocena końcowa: 7/10

Zalety gry:
+ duża elastyczność w komponowaniu opcji gry, od najbardziej elementarnych, po bardziej zaawansowane
+ prostota zasad i szybkość rozgrywki
+ wysoka jakość wydania poszczególnych elementów gry (plansza, żetony, pionki itp.)

Wady gry:
- słabe odzwierciedlenie klimatu intryg dworskich podczas gry
- nieprecyzyjność niektórych opisów akcji specjalnych
- brak pełnej, polskiej instrukcji gry